รายละเอียดบทความ
บทคัดย่อ (ไทย)
การค้นคว้าแบบอิสระนี้ ศึกษาผลกระทบของสังคมไร้เงินสดและอาชญากรรมดิจิทัลต่อความต้องการใช้บริการตู้เอทีเอ็ม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะหปัจจัยที่กำหนดความต้องการและศึกษาอิทธิทธิพลส่งผ่านของความไว้วางใจและความกลัวการสูญเสีย ในบริบทความเสียงจากอาชญากรรมทางดิจิทัล โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือประชาชนทั่วไปในจังหวัดเชียงใหม่จำนวน 540 คน ผู้วิจัยเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามอิเล็กทรอนิกส์ชุดเดียวกัน สำหรับการตอบด้วยตัวเองและการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา แบบจำลองโลจิสติกทวิภาค และวิธี KHB สำหรับการวิเคราะห์อิทธิพลส่งผ่าน
ผลการศึกษาพบว่า แม้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ (ร้อยละ 78.52) ไม่ได้พึ่งพาตู้เอทีเอ็มในชีวิตประจำวันเป็นช่องทางหลักในชีวิตประจำวัน แต่ร้อยละ 92.96 ยังคงใช้บริการเพื่อธุรกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับเงินสด เช่น โอนเงิน ฝากเงิน และยืนยันตัวตน ซึ่งผลการศึกษานี้สะท้อนว่าตู้เอทีเอ็มมีแนวโน้มปรับเปลี่ยนบทบาทเป็นจดเชื่อมต่อระหว่างโลกกายภาพและดิจิทัล ปัจจัยที่มีอิทธิพลเชิงบวกต่อความต้องการใช้บริการตู้เอทีเอ็ม ได้แก่ อายุ และการเรียนหรือการทำงานในเขตขานเมือง ปัจจัยที่มีอิทธิพลเชิงลบ ได้แก่ การยอมรับการชำระเงินดิจิทัล ความไว้วางใจในกลไกเยียวยาหลังเกิดความเสียหายจากอาชญากรรมทางดิจิทัล ระดับการศึกษา อาชีพธุรกิจส่วนตัว ข้าราชการและรัฐวิสาหกิจ
นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์ KHB ได้แสดงให้เห็นว่า การรับรู้ความเสี่ยงจากอาชญากรรมดิจิทัลไม่มีผลทางตรงต่อความต้องการใช้บริการตู้เอทีเอ็ม แต่มีผลทางอ้อมผ่านความไว้วางใจในกลไกเยียวยา ซึ่งผลการศึกษาดังกล่าว นำไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย สนับสนุนการบูรณาการระบบเอทีเอ็มสีขาว (White Label ATM) ของธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อขยายการเข้าถึงบริการทางการเงิน ลดความเหลือมล้ำ และยกระดับมาตรฐานความรับผิดชอบและระบบเยียวยาในธุรกรรมดิจิทัล ควบคู่กับการส่งเสริมความรู้ทางการเงินดิจิทัลโดยเฉพาะในกลุ่มเปราะบาง เช่น กลุ่มผู้สูงอายุ รวมถึงการยกระดับดับด้านการศึกษา เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมไร้เงินสดอย่างยั่งยืน
บทคัดย่อ (อังกฤษ)
This independent study investigates the impacts of the transition towards a cashless society and the prevalence of digital crime on the demand for Automated Teller Machine (ATM) services. The primary objectives are to analyze the determinants of this demand and to examine the roles of trust and the fear of loss within the context of digital crime risks. The study utilized a sample of 540 financial service users in Chiang Mai province. Data were collected through questionnaires and interviews, and subsequently analyzed utilizing descriptive statistics, a binary logistic region model, and the Karlson-Holm-Breen (KHB)
method for mediation analysis.
The findings reveal that while the majority of the sample (78.52%) reported no necessity for daily ATM usage, a significant proportion (92.96%) continues to utilize the services for non-cash transactions, such as fund transfers, cash deposits, and identity verification. This phenomenon indicates a paradigm shift wherein ATMs have evolved into
foundational infrastructure bridging the physical and digital financial ecosystems. Factors exerting a significant positive influence on ATM demand include age and commuting for study or work in suburban areas. Conversely, factors with a significant negative influence encompass the adoption of digital payments, trust in post-incident remedial mechanisms for digital crimes, higher education levels, and occupations including self-employed business owners, civil servants, and state enterprise employees.
Furthermore, the KHB mediation analysis demonstrates that the perceived risk of digital crime exerts no direct effect on the demand for ATM services; however, it manifests a significant indirect effect mediated through trust in the aforementioned remedial mechanisms. Based on these empirical findings, the study proposes policy recommendations advocating for the integration of the Bank of Thailand's White Label ATM initiative to broaden financial inclusion and mitigate inequalities. Additionally, it emphasizes the necessity of elevating accountability standards and remedial systems in digital transactions, coupled with the promotion of digital financial literacy-particularly targeting vulnerable populations such as the elderly--alongside the elevation of educational standards, to foster a sustainable
transition towards a cashless society.