รายละเอียดบทความ
บทคัดย่อ (ไทย)
งานมหกรรมศิลปะร่วมสมัยมีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ อย่างไรก็ตาม งานวิจัยที่ศึกษาปัจจัยกำหนดการใช้จ่ายของผู้เข้าชมงานศิลปะขนาดใหญ่ในบริบทประเทศกำลังพัฒนายังมีอยู่อย่างจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการใช้จ่ายของผู้เข้าชมงาน Thailand Biennale, Phuket 2025 โดยประยุกต์ใช้แนวคิดด้านเศรษฐศาสตร์การท่องเที่ยว ทฤษฎีแรงจูงใจแบบผลัก–ดึง และแนวคิดเศรษฐกิจเชิงประสบการณ์ ข้อมูลรวบรวมจากผู้เข้าชม 401 ราย ด้วยแบบสอบถามเชิงโครงสร้าง โดยเก็บข้อมูลในเดือนมีนาคมถึงเมษายน 2569 และวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายที่ไม่รวมค่าที่พักด้วย Cragg's Two-Part Model (Probit และ Gamma GLM) เนื่องจากข้อมูลมีค่าศูนย์จำนวนมากและละเมิดสมมติฐานของ Tobit ผลการศึกษาพบว่าการพักค้างคืนมีอิทธิพลสูงที่สุด โดยเพิ่มความน่าจะเป็นที่จะมีค่าใช้จ่ายประมาณ 36.62 percentage points และเพิ่มจำนวนเงินที่ใช้จ่ายประมาณ 14,268 บาท ชาวต่างชาติใช้จ่ายสูงกว่าคนไทยประมาณ 13,524 บาท ผู้ที่มาเพื่องาน Biennale เป็นหลักมีความน่าจะเป็นที่จะมีค่าใช้จ่ายสูงกว่า แต่เมื่อจ่ายแล้วใช้จ่ายน้อยกว่าประมาณ 8,485 บาท ส่วนแรงจูงใจเชิงศิลปะทั้งแรงผลักและแรงดึงไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษาชี้ว่าการเพิ่มจำนวนผู้เข้าชมเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการเพิ่มผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ควรส่งเสริมการพักค้างคืน ขยายตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติ และเชื่อมโยงงานศิลปะเข้ากับธุรกิจท้องถิ่น เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
คำสำคัญ: การใช้จ่ายนักท่องเที่ยว, การพักค้างคืน, แรงจูงใจเชิงผลัก–ดึง, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, Cragg's Two-Part Model
บทคัดย่อ (อังกฤษ)
Contemporary art biennales play an important role in promoting cultural tourism and the creative economy. However, research on the determinants of expenditure among visitors to large-scale art events in developing countries remains limited. This study aims to examine the factors influencing expenditure among visitors to Thailand Biennale, Phuket 2025, drawing on tourism economics, push–pull motivation theory, and the experience economy concept. Data were collected from 401 visitors through a structured questionnaire between March and April 2026. Expenditure excluding accommodation costs was analyzed using Cragg’s Two-Part Model, comprising a Probit model and a Gamma Generalized Linear Model (GLM), due to the large number of zero expenditure observations and violations of the assumptions of the Tobit model. The results show that overnight stay had the strongest influence on expenditure, increasing the probability of having positive expenditure by approximately 36.62 percentage points and increasing expenditure by approximately THB 14,268. Foreign visitors spent approximately THB 13,524 more than Thai visitors. Visitors whose primary purpose was to attend the Biennale were more likely to incur expenditure; however, conditional on positive expenditure, they spent approximately THB 8,485 less. Both art-related push and pull motivations were statistically insignificant. The findings suggest that increasing visitor numbers alone may not be sufficient to enhance the economic benefits generated by the event. Strategies should therefore promote overnight stays, expand the international tourist market, and strengthen linkages between the Biennale and local businesses to increase the economic value of cultural tourism
Keywords: Tourist expenditure, Overnight stay, Push–pull motivations, Cultural tourism, Cragg’s Two-Part Model.